Menghapuskan Ketaksuban Wilayah - Sukar Tapi Tidak Mustahil

Sudah lama rasanya tidak mengemaskini blog ini, agak berhabuk nampaknya. Namun, Alhamdulillah, dengan peluang masa yang ada ini, Insya Allah kita manafaatkan bersama dalam penyebaran ilmu dan maklumat kehidupan di samping bersama-sama menilai diri sendiri, mencari kekurangan yang ada dan memaknai usia kita.

Nisfu Syaaban dalam masyarakat Terengganu

Sudah lama rasanya tidak menerangkan tentang cara hidup masyarakat tradisional negeri Terengganu Darul Iman. Sempena dengan Nisfu Syaaban, maka artikel ini akan menyingkap kembali cara hidup masyarakat Terengganu ketika menjelangnya Nisfu Syaaban.

Mencipta Identiti Terengganu, Mendefinisikan Negeri Seringkasnya

Setiap bahagian negeri, wilayah mahupun daerah malahan sehingga kepada kampung-kampung mempunyai tatacara susunan sosial dan ekonomi yang tersendiri. Bahkan, ada diantara kawasan-kawasan ini mempunyai perbezaan yang ketara. Di dalam konteks negeri Terengganu, setiap daerah mempunyai identiti tersendiri yang mana menyebabkan keperluan penjelmaan identiti umum bagi negeri Terengganu secara keseluruhannya.

Peranan Islam Dalam Pembentukan Budaya Terengganu

Pada hakikatnya ciri utama pemikiran tauhid tradisional di Nusantara khususnya di Semenanjung Tanah Melayu adalah mazhab Ahl al-Sunnah wa al-Jamaah. Dari sudut sejarah Islam Terengganu, mazhab Ahl al-Sunnah wa al-Jamaah menjadi pegangan utama di kalangan ulama-ulama tersohor dan masyarakat tempatan Terengganu Darul Iman.

Terengganu sejak dari awal lagi telah menerima pengaruh Islam dari Champa, Khmer, China, India malahan dari Arab secara terus. Namun, dari sudut bukti fizikal, pengaruh Arablah yang paling menonjol kerana terdapat bukti-bukti kukuh yang kekal hingga hari ini. 

Pencemaran Udara Bukit Bauk - Kemasik, Fakta Atau Mitos?

Umum mengetahui kawasan antara Paka, Dungun hingga ke Chukai, Kemaman adalah kawasan pembangunan industri petroleum di Terengganu. Merentang di antara Paka ke Kerteh merupakan kawasan Industri Petroleum Petronas dengan pusat pembangunan industri petroleum dan tenaga Malaysia tertumpu di kawasan berkenaan.

Kompleks Industri Petroleum Petronas Paka - Kerteh

Jalan Sehala Sultan Zainal Abidin, Kemudahan Atau Kesulitan?

Pada 9 Mei 2011, Majlis Bandaraya Kuala Terengganu (MBKT) telah melaksanakan sistem jalan sehala dari persimpangan Sekolah Menengah Agama Sultan Zainal Abidin Ladang (SMASZAL) hingga ke persimpangan Balai Bomba Jalan Kota. Sistem berkenaan telah diharapkan dapat mengurangkan kesesakan lalulintas di sekitar Bandaraya Kuala Terengganu. Namun, beberapa pendapat telah mengutarakan bahawa sistem ini adalah satu lagi kegagalan dalam perancangan bandar.

"Kuala Terengganu Bypass" - Penyelesaian radikal kepada sistem trafik.

Umum mengetahui bahawa Kuala Terengganu yang kini dikenali sebagai sebuah bandaraya telah mengalami beberapa perubahan mendadak seperti proses pengindahan kawasan awam, penyusutan perkampungan tradisional, pertambahan kawasan perniagaan dan juga pertambahan perumahan terancang. Namun, satu perkara yang semakin bertambah meruncing dan kritikal iaitu sistem aliran trafik.

Pembangunan Tamadun Dari Cetusan Syiar Islam

Kepulauan Melayu telah menerima syiar Islam dengan cara yang unik berbanding wilayah-wilayah lain di dunia, tiada perpindahan beramai-ramai mahupun perperangan pembukaan wilayah yang dilancarkan dalam menyebarkan agama Allah Taala ini. Bahkan para orientalis masih lagi mempunyai pelbagai andaian dan teori yang radikal dan kadangkala tidak masuk akal dalam menjelmakan penerimaan Islam secara aman, meluas dan menyeluruh dalam masa yang singkat.

Masjid, Penanda Aras Sempadan Masyarakat Melayu Terengganu

Sejak zaman-berzaman, seiring dengan kebangkitan tamadun Melayu Terengganu setelah menerima cahaya Islam dari pendakwah dan para pedagang, masjid menjadi pusat tumpuan aktiviti agama dan masyarakat setempat dan memainkan fungsi sebagai pusat pentadbiran.

Dengan perkembangan masyarakat, fungsi masjid secara beransur-ansur mula mengambil alih fungsi politik dan pensempadanan masyarakat dari kampung yang berbeza. Maka, sempadan kampung atau daerah dibahagikan dengan pengaruh masjid terhadap masyarakat sekitarnya. Ini bermakna, sekiranya penduduk di sesebuah rumah itu hadir ke masjid terdekat dan menjadi ahli jemaah, maka rumah penduduk berkenaan akan dianggap sebagai kawasan pengaruh masjid dan kampung berkenaan di mana masjid tersebut menjadi masjid utama.

Ragam Bahasa Di Hulu Terengganu

Seperti kebanyakan daerah di Pantai Timur Semenanjung Tanah Melayu, keadaan linguistik di Hulu Terengganu jarang diselidiki. Meskipun daerah ini sudah lama didiami oleh orang Melayu, boleh dikatakan ragam bahasanya diabaikan oleh sarjana linguistik. Pengabaian ini cukup menghairankan seandainya kita memandang status Hulu Terengganu sebagai pusat budaya dan agama pada masa lampau.

Kuala Terengganu, Pusat Ekonomi Tradisional

Umum mengetahui peranan Kuala Terengganu sebagai pusat pentadbiran negeri dan pusat ekonomi tradisional walaupun Chukai lebih dominan dalam perkembangan ekonomi moden terutamanya dalam industri pembuatan serta petroleum dan gas.

Sekitar tapak asas Kuala Terengganu, terdapat empat pusat ekonomi masyarakat setempat sehingga akhir tahun 1960-an iaitu, Pasar Ladang, Pasar Tanjung, Pasar Kedai Payang dan Pasar Kedai Binjai. Pasar Tanjung merupakan pasar yang terbesar dengan menempatkan pelbagai hasil negeri memandangkan kedudukannya yang terletak berhadapan dengan muka kuala Sungai Terengganu berbanding pasar yang lain.

Islam Di Bumi Terengganu Darul Iman

Assalamualaikum kepada semua pembaca Laman Hikmah ini, hamba ingin memohon maaf kerana sudah lama tidak memaparkan berita tentang kebudayaan Terengganu, lebih sebulan rasanya. Namun, disebalik kekangan masa yang hamba hadapi, hamba telah diberi keizinan oleh-Nya untuk menulis info mengenai negeri Terengganu Darul Iman ini.

Sepertimana tajuk info kali ini, hamba akan memaparkan mengenai sejarah kedatangan Islam ke Terengganu dan fakta-fakta mengenainya, untuk renungan kita bersama.

Mengabang, bentuk mukabumi unik Terengganu

Masyarakat Terengganu sudah maklum tentang kewujudan tempat yang bermula dengan 'mengabang' seperti nama Mengabang Telipot, Mengabang Lekor, Mengabang Tengah, Ladang Mengabang dan juga Mengabang Telong. Banyak istilah kampung dan tempat yang bermula dengan istilah ini.

Namun ramaikah antara kita yang mengetahui apa makna mengabang itu? Hamba telah ditanya dengan soalan ini dengan sahabat hamba sehingga menyebabkan hamba tergerak hati untuk bertemu dengan masyarakat asli Terengganu untuk bertanyakan hal berkenaan.

Malam Jumaat di Kuala Terengganu, saksi keruntuhan akhlak

Semalam ada seorang sahabat baru hamba mengajak hamba keluar ke Bandaraya Kuala Terengganu. Setelah selesai solat Isyak dan membuat sedikit kerja, hamba keluar rumah pada pukul 11.30 malam. Setelah itu, hamba menemui sahabat hamba di kedainya di sekitar pinggir Bandaraya Kuala Terengganu.

Kemudian hamba mulai meninjau kemeriahan malam Jumaat di seluruh bandaraya. Dihiasi dengan sekatan jalan raya oleh polis dan JPJ serta dengan pelbagai gelagat mat motor yang melakukan pelbagai aksi. Hamba hanya dapat menggelengkan kepala sambil menyaksikan aksi berani mereka.

Ba' Yor, Cicit Tok Limbong

(Ba' Yor. Sumber:: Majalah Khazanah Hikmah)

Nama penuh beliau adalah Muhamad Ghazali Bin Abdullah. Dikenali sebagai Ba' Yor, merupakan cicit kepada Tok Limbong. Lahir pada 30 Mac 1953. Beliau merupakan anak sulung daripada 7 beradik hasil perkahwinan Che Lah dengan ibu beliau Mek @ Maznah Binti Abdul Rahman.

Beliau berkahwin dengan Che Wan Sabariah Binti Che Wan Long dan dikurniakan 9 orang anak, 3 orang lelaki dan 6 orang perempuan. Beliau merupakan Imam Burdah Terengganu pada masa kini. Anak-anak beliau adalah Nurul Fatihah, Nurul Farhana, Muzahara Al-Ahmadi, Maisarah, Muhamad Zhafir, Fatimah Zakirah (meninggal dunia pada umur 7 bulan), Abdullah Dahlawi dan Fatimah Mardhiah.

Selain memimpin Burdah di Pulau Bahagia pada pagi Jumaat dan Ratib Haddad malam sebelumnya di surau ayah beliau di Pulau Musang, beliau juga mewarisi ilmu perubatan dan membuat ubatan tradisional, mengesan penyakit melalui nadi dan ilmu persilatan yang diwarisi dari ayah beliau.

Wallahu Alam......


*Makluman:: Info yang dipaparkan diambil dari majalah terbitan Khazanah Hikmah, terbitan Khazanah Ilmu Darul Iman, keluaran Febuari 2006, Keluaran Kedua.

Kisah Che Lah, Cucu Tok Limbong

Nama penuh beliau adalah Abdullah Bin Mohd Salleh. Beliau juga digelar dengan nama Che Lah Keramat. Dilahirkan pada 26 Disember 1924 di Kuala Terengganu dan meninggal dunia pada 10 Julai 2003.

Antara kelebihan beliau yang dikurniakan oleh Allah SWT adalah kadang-kadang apa yang disebut beliau akan berlaku. Pernah berlaku ada orang yang menghina beliau seperti anjing yang menyalak. Tiba-tiba orang itu merangkak dan menyalak seperti anjing. Pernah juga ada orang yang mencucuk mata lembu Che Lah. Setelah berita berkenaan sampai ke telinga beliau, beliau berkata "cucuk mata dia baru tau...". Tidak lama kemudian, semasa orang berkenaan menebas pokok, matanya tercucuk ranting kayu dan dia menjadi buta.

Che Lah juga handal membuat ubat akar kayu dan minyak ubat untuk pelbagai jenis penyakit. Beliau juga mahir mengesan penyakit melalui nadi, mahir dalam persilatan dan bisa tangan.

Beliau menerima amalan Burdah (iaitu syair memuji Rasulullah SAW) secara rohani daripada Tok Limbong (Haji Abdul Rahman Limbong) melalui mimpi, ketika tidur di dalam surau Tok Limbong di Kg Jenguk Tong, Beladau Kolam, K.Terengganu.

Wallahu Alam....

*Makluman:: Info yang dipaparkan diambil dari majalah terbitan Khazanah Hikmah, terbitan Khazanah Ilmu Darul Iman, keluaran Febuari 2006, Keluaran Kedua.

Kisah Che Leh Keramat, Anak Tok Limbong

(Che Leh Keramat. Sumber:: Majalah Khazanah Hikmah)

Nama penuh Che Leh Keramat adalah Mohd Salleh Bin Haji Abdul Rahman. Tarikh kelahiran beliau tidak diketahui, namun beliau meninggal dunia pada tahun 1962 dalam usia 72 tahun. Beliau merupakan anak kepada Tok Limbong (Haji Abdul Rahman Limbong) dan merupakan pengasas tapak Burdoh (iaitu amalan syair memuji Rasulullah SAW) di Kampung Pulau Bahagia. Beliau juga memimpin Tareqat Naqsyabandi yang diambil bai'ah dari Tok Ku Paloh. Yang menerima amalan ini bersama dengan Che Leh Keramat adalah seramai 7 orang, 5 daripadanya dari Pahang, 1 dari Kedah dan 1 dari Terengganu. Beliau seorang yang gemar berkhalwat, malah sebuah bangsal didirikan di tepi rumahnya bagi memudahkan beliau berkhalwat

Kehilangannya Untuk Selama-lamanya

Tahukah anda mengenai deretan kedai di hadapan Tempat Letak Kereta Pasar Kedai Payang sudahpun diruntuhkan? Begitu cepat sekali semua yang dilakukan sehinggakan tiada sisa sedikitpun dalam masa 1 hari sahaja.

Kehilangan untuk selama-lamanya, deretan kedai yang menyimpan sejarah akhirnya menyembah bumi, ketika berita berkenaan disampaikan kepada salah seorang teman hamba, dengan sedihnya dia berkata dia sudah kehilangan sebahagian dari dirinya, kenangan keluarganya kerana dia masih lagi ingat semasa kecil, disitulah tempat mereka sekeluarga membeli belah untuk hari raya, membeli sepatu, buku sekolah dan juga tikar getah untuk rumah.

Ada beberapa kenalan sebaya merasa hairan, kenapa hamba mengetahui tentang sejarah berkenaan sedangkan hamba sendiri tidak sempat mengalami kenangan yang bersisa sejak 50 tahun yang lampau. Hamba sendiri tidak pernah melihat menara jam di persimpangan Pasar Kedai Payang tetapi hamba diberitahu melalui gambar lama dan cerita-cerita warga asli negeri Terengganu ini.

Celakalah pada mereka yang berniat jahat atas segala yang berlaku, musnahlah salah satu kedai kitab lama yang tertua di Terengganu, Alam Akademik atau lebih dikenali sebagai Kedai Pak Lah Yunnan, seperti mana yang dititipkan kepada hamba dari ayahnda hamba.

Tidak puaskah mereka dengan kemusnahan yang berlaku ke atas Istana Kolam apabila ia dimusnahkan semata-mata untuk memberi laluan kepada pembinaan pangsapuri Kolam sedangkan istana itu menjadi saksi kebangkitan rakyat Terengganu melalui Pemberontakan Tani yang dipimpin oleh Haji Abdul Rahman Limbong dan 12 Sahabat beliau yang syahid di Padang Kachong, Kuala Telemong? Istana inilah yang menjadi tempat perbicaraan beliau kerana tuduhan memberontak. Nampaknya, masih ada lagi sisa penjajah melekat pada otak anak muda kini.

Tahniah, peristiwa ini seolah-olah membenarkan istilah "Terengganu, Where Government Embarrasses Heritage".

Terengganu yang kita akan kenali 10 tahun akan datang akan berubah sepenuhnya, hilang budaya hidupnya, digantikan dengan replika warisan tiruan yang tidak mempunyai roh.

Warisan Terbiar - Surau Nurul Iman di Pasar Kedai Payang, Kuala Terengganu

Ditakdirkan Allah SWT, semalam selepas pulang membaiki komputer di sekitar Batu Rakit dan Gong Kemunting, hamba telah singgah untuk solat di sebuah surau kecil dan uzur di hadapan Pasar Kedai Payang iaitu Surau Nurul Iman. Surau berkenaan bewarna hijau dan tersorok di antara deretan kedai yang menempatkan Syarikat KM Mohamed Ali dengan Syarikat Maidin dan Balai Bomba Jalan Kota.

Kesan tangga lama di dinding surau.


Rekabentuk dinding surau yang menyerupai dinding lama Masjid Abidin yang menggunakan mortar tradisional.


Papan tanda surau di dinding sisi di sebelah kiri qiblat.


Mihrab Surau Nurul Iman.

Hamba difahamkan oleh ayahanda hamba bahawa surau berkenaan sudah lama wujud, semasa Kg Keling, Kg Putera masih lagi wujud dan surau itu juga menjadi tumpuan penduduk di Jalan Banggol dan Kg Paya Keladi ketika itu. Dan walaupun surau itu kelihatan lusuh dan usang, tetapi jika dinaiktaraf hamba yakin ciri-ciri tradisional akan terserlah. Insya Allah.

Tempat Letak Kereta Pasar Kedai Payang dilihat dari Surau Nurul Iman.


Telaga Surau Nurul Iman.


Pintu masuk Surau Nurul Iman.


Papan kenyataan Surau Nurul Iman.

Tiada tandas, hanya tempat buang air kecil sahaja. Mungkin kerana kekurangan ruang.

Hamba kurang mempunyai maklumat mengenai surau ini dan hamba akan cuba mencari asal usul dan sejarah surau berkenaan. Insya Allah, hamba akan kemaskini maklumat tentang surau ini di masa akan datang.

Sudah Dipastikan, Terhapus Jua Tanah Tok Pelam

Malam ini hamba dikejutkan dengan informasi yang diberikan oleh ayah hamba. Katanya, MB Terengganu akan datang di SK Ladang untuk membincangkan proses pengambilan tanah. Hamba terkedu, terkesima, dan tergamam. Tidak sangka bahawa Tanah Tok Pelam akan diambil alih dengan secepat mungkin.

Hamba tidak dapat memberi pandangan kerana otak hamba terkeliru dengan apa yang berlaku. Rujuklah post hamba yang lepas untuk mengenali Tanah Tok Pelam ini.

Kadangkala, hamba seolah-olah mengiyakan komen yang dihantar oleh pembaca ketika hamba membaca blog-blog yang menggesa supaya deretan kedai di hadapan Tempat Letak Kereta Pasar Kedai Payang diselamatkan. Namun, deretan kedai itu kini telah menyembah bumi. Syabas warga Terengganu, kerana ketidak perihatinan anda, satu lagi warisan Terengganu sebenar lenyap, dan kita akan berbangga dengan warisan palsu, replika yang langsung tiada roh sejarah. Seperti mana kata-kata blog-blog tersebut:

Terengganu, Where Government Embarrasses Heritage.